1 ทำไมต้องใช้ Loop?

การทำซ้ำ (Loop) คือการสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงานคำสั่งเดิมซ้ำๆ หลายๆ รอบ อุปมาเหมือนการทำซ้ำในงานทดลองวิทยาศาสตร์ เช่น การวัดอุณหภูมิน้ำทุกๆ 1 ชั่วโมง เป็นเวลา 24 ชั่วโมง แทนที่เราจะเขียนโค้ด 24 บรรทัด เราสามารถใช้ Loop เพื่อลดความซ้ำซ้อนและทำให้โปรแกรมทำงานได้เร็วขึ้น

2 โครงสร้าง for loop และฟังก์ชัน range()

for loop ในไพทอนใช้สำหรับการทำซ้ำที่เรารู้จำนวนรอบที่แน่นอน มักใช้คู่กับฟังก์ชัน range() เพื่อสร้างลำดับตัวเลข

for i in range(5):
    print("รอบที่", i)
# ผลลัพธ์: รอบที่ 0, รอบที่ 1, รอบที่ 2, รอบที่ 3, รอบที่ 4

3 for loop กับการท่องเข้าไปในชุดข้อมูล (Iterating Lists)

เราสามารถใช้ for loop เพื่อดึงข้อมูลออกจากลิตส์ (List) มาประมวลผลทีละตัวได้โดยตรง เช่น รายชื่อสารเคมี หรือ อุณหภูมิห้องทดลอง

chemicals = ["H2O", "CO2", "O2", "NaCl"]
for chem in chemicals:
    print("กำลังวิเคราะห์สาร:", chem)
# ผลลัพธ์: กำลังวิเคราะห์สาร: H2O ...

4 โครงสร้าง while loop — การทำซ้ำตามเงื่อนไข

while loop เป็นการทำซ้ำตราบใดที่เงื่อนไขยังเป็น True (Condition-controlled loop) เช่น จำลองการลดลงของสารกัมมันตรังสีจนกว่าสารจะหมด

mass = 100.0  # มวลเริ่มต้น 100 กรัม
days = 0
while mass > 1.0:  # ทำซ้ำจนกว่ามวลจะน้อยกว่าหรือเท่ากับ 1 กรัม
    mass = mass / 2  # ลดลงครึ่งหนึ่ง (Half-life)
    days += 1
    print("วันที่", days, "มวลเหลือ", mass, "กรัม")

5 คำสั่งควบคุมลูป break และ continue

เราสามารถควบคุมกระแสของการทำซ้ำได้ด้วยคำสั่ง:

• break: สั่งให้ออกจากลูป (หยุด) ทันที (เช่น หยุดการทดลองฉุกเฉินเมื่ออุณหภูมิสูงเกินไป)
• continue: สั่งให้ข้ามโค้ดที่เหลือในรอบปัจจุบัน ไปเริ่มรอบถัดไปทันที (เช่น ข้ามการบันทึกข้อมูลที่ Error)

for temp in [25, 26, 25, 30, 24, 25]:
    if temp > 28:
        print("อันตราย! อุณหภูมิสูงเกินไป")
        break  # หยุดลูปทันที
    print("อุณหภูมิปกติ:", temp)

6 รูปแบบการคำนวณสะสมค่า (Accumulator Pattern)

ในวิทยาศาสตร์ เรามักต้องหาผลรวม (Sum), ค่าเฉลี่ย (Mean), ค่าสูงสุด/ต่ำสุด (Min/Max) ของชุดข้อมูล รูปแบบนี้ใช้ตัวแปรตัวหนึ่งคอยสะสมค่าจากลูป

temps = [24.5, 25.0, 26.2, 25.8, 24.9]
total = 0.0
for t in temps:
    total += t  # นำค่า t มาบวกสะสมไว้ใน total
average = total / len(temps)
print("อุณหภูมิเฉลี่ยคือ", average)