แนะนำภาษาไพทอน (Introduction to Python)
Python คืออะไร? ทำไมถึงเป็นภาษาอันดับ 1 ของนักวิทยาศาสตร์ และเขียนโค้ดบรรทัดแรกได้อย่างไร
ภาพหลุมดำหลุมแรกของโลก ถูกสร้างขึ้นด้วยภาษา Python อย่างไร?
"ในปี 2019 เครือข่ายกล้องโทรทรรศน์วิทยุ EHT ใช้โค้ดภาษา Python ในการประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่จากอวกาศ จนสามารถประมวลผลภาพถ่ายหลุมดำ (M87*) ได้สำเร็จเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์มนุษยชาติ!"
สายชีววิทยา
วิเคราะห์ลำดับ DNA ด้วย Biopython, จำลองการเติบโตของประชากรแบคทีเรีย
สายฟิสิกส์
จำลองวิถีกระสุน, คำนวณวงโคจรดาวเคราะห์ ด้วย SciPy
สายเคมี
คำนวณสมดุลเคมี, วิเคราะห์สเปกตรัม ด้วย RDKit
Python ถูกใช้งานในโลกจริงที่ไหนอีกบ้าง?
1 ภาษาไพทอน (Python) คืออะไร?
Python (อ่านว่า ไพ-ทอน) เป็นภาษาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ระดับสูง (High-level Language) ที่ถูกพัฒนาขึ้นโดย Guido van Rossum ชาวเนเธอร์แลนด์ เมื่อปี ค.ศ. 1991
💡 รู้หรือไม่?
ชื่อ "Python" ไม่ได้ตั้งชื่อตามงูหลาม! แต่ตั้งตามรายการตลกของอังกฤษ "Monty Python's Flying Circus" ที่ Guido ชื่นชอบ
ไพทอนมีจุดเด่นคือ "อ่านง่าย เขียนง่าย คล้ายภาษาอังกฤษ" (Readable & Expressive Syntax) ทำให้เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้นเรียนรู้การเขียนโปรแกรมเป็นอย่างมาก
📊 ภาษาระดับสูง vs ภาษาระดับต่ำ — อะไรคือความแตกต่าง?
| ลักษณะ | ภาษาระดับสูง (เช่น Python) | ภาษาระดับต่ำ (เช่น C, Assembly) |
|---|---|---|
| ความง่ายในการเรียน | ✅ ง่ายมาก เหมือนเขียนภาษาอังกฤษ | ❌ ซับซ้อน ต้องจัดการหน่วยความจำเอง |
| ความเร็ว | 🐢 ช้ากว่า (แต่เพียงพอสำหรับงานทั่วไป) | 🚀 เร็วมาก (ใกล้เคียงฮาร์ดแวร์) |
| เหมาะกับงาน | Data Science, AI, Web, Automation | OS, Game Engine, Embedded System |
2 ทำไม Python ถึงเป็นอันดับ 1 ของโลก?
ตาม TIOBE Index (ดัชนีวัดความนิยมภาษาโปรแกรม) ในปี 2026 Python ครองอันดับ 1 ต่อเนื่องยาวนานกว่า 4 ปีซ้อน!
✨ ทำไมไพทอนถึงเหมาะกับนักเรียนวิทยาศาสตร์ จภ.?
- ✅ Versatile: ใช้ได้ทั้งงาน Data Science, AI/Machine Learning, Robotics และ Web Development
- ✅ Large Ecosystem: มีไลบรารีทางวิทยาศาสตร์มากมาย เช่น NumPy, SciPy, Matplotlib, Biopython
- ✅ Community: มีผู้ใช้งานและเอกสารการเรียนรู้มากที่สุดในโลก
- ✅ AI-Friendly: เป็นภาษาหลักที่ใช้พัฒนา ChatGPT, Gemini, และ AI ทุกตัว
📝 เปรียบเทียบ: พิมพ์ข้อความ "Hello" ในแต่ละภาษา
print("Hello")
System.out.println("Hello");
cout << "Hello" << endl;
สังเกตว่า Python สั้นที่สุด! ไม่ต้องมีเครื่องหมาย ; ปิดท้ายด้วย
3 เตรียมพร้อมเขียนโค้ด — ใช้เครื่องมืออะไร?
ในบทเรียนนี้ เราจะใช้ Python Playground ที่ฝังอยู่ในเว็บไซต์ (ขับเคลื่อนโดย Pyodide) สามารถเขียนและรันโค้ดได้ทันทีในเบราว์เซอร์ โดยไม่ต้องติดตั้งโปรแกรมใดๆ!
🌐 สำหรับเรียนในเว็บ (ใช้ในบทเรียนนี้)
- • Python Playground — รันโค้ดได้เลยในเว็บไซต์
- • ไม่ต้องติดตั้ง ไม่ต้อง Login
- • รองรับคำสั่ง Python 3 มาตรฐาน
💻 สำหรับใช้ในเครื่องส่วนตัว (เพิ่มเติม)
- • Thonny — เหมาะสำหรับผู้เริ่มต้น
- • VS Code — สำหรับงานขั้นสูง
- • Google Colab — เขียนบนเว็บ + GPU ฟรี
4
คำสั่ง print() — แสดงผลข้อมูล
คำสั่ง print() เป็นคำสั่งแรกที่ทุกคนจะได้เรียนรู้ มันใช้สำหรับ แสดงผลข้อความหรือค่าต่างๆ ออกทางหน้าจอ
📌 ตัวอย่างที่ 1: แสดงข้อความ
print("Hello, PCSHS Kalasin!")
print("สวัสดีนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่!")
สวัสดีนักวิทยาศาสตร์รุ่นใหม่!
📌 ตัวอย่างที่ 2: แสดงตัวเลข (ไม่ต้องใส่เครื่องหมายคำพูด)
print(2026) print(3.14159)
📌 ตัวอย่างที่ 3: แสดงหลายค่าพร้อมกัน (คั่นด้วย Comma)
print("ปี", 2026, "เป็นปีที่ดี!")
print("ค่า Pi =", 3.14)
ค่า Pi = 3.14
📌 ตัวอย่างที่ 4: ปรับแต่งตัวคั่น (sep) และตัวปิดท้าย (end)
# sep = ตัวคั่นระหว่างค่า (ปกติเป็นช่องว่าง) print("H", "He", "Li", sep="-") # H-He-Li # end = ตัวปิดท้าย (ปกติเป็นขึ้นบรรทัดใหม่) print("Hello", end=" ") print("World!") # Hello World!
⚠️ ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย!
print("Hello) # ❌ ลืมปิดเครื่องหมายคำพูด
Print("Hello") # ❌ พิมพ์ P ตัวใหญ่ (Python ต้องเป็น p ตัวเล็ก!)
print "Hello" # ❌ ลืมใส่วงเล็บ (Python 3 ต้องมี ())
5 คำสั่ง Comment — บันทึกหมายเหตุในโค้ด
Comment คือข้อความอธิบายโค้ดที่ คอมพิวเตอร์จะไม่ประมวลผล (ข้ามไป) แต่มีประโยชน์มากสำหรับ "มนุษย์" ที่มาอ่านโค้ดภายหลัง เป็นหลักปฏิบัติที่ดีของนักพัฒนาซอฟต์แวร์มืออาชีพ
📌 Comment บรรทัดเดียว — ใช้เครื่องหมาย #
# นี่คือ Comment — จะถูกข้ามไป ไม่ประมวลผล print("Hello!") # แสดงคำทักทาย
📌 Comment หลายบรรทัด — ใช้เครื่องหมาย """...""" (Triple Quotes)
"""
โปรแกรม: ทักทายนักเรียน จภ.กาฬสินธุ์
ผู้เขียน: นักเรียน ม.4
วันที่: 26 สิงหาคม 2569
"""
print("Welcome to PCSHS Kalasin!")
💡 ทำไมต้องเขียน Comment?
- • ช่วยให้ตนเองกลับมาอ่านโค้ดเข้าใจได้ง่าย แม้ผ่านไปหลายเดือน
- • ช่วยให้เพื่อนร่วมทีมเข้าใจว่าโค้ดส่วนนี้ทำงานอะไร
- • ใช้ปิดโค้ดชั่วคราว (Disable) เพื่อทดสอบ โดยไม่ต้องลบทิ้ง
📋 สรุปสิ่งที่เรียนรู้ในบทนี้
print()แสดงผล
sep=ตัวคั่น
end=ตัวปิดท้าย
#Comment
"""..."""Docstring
\nขึ้นบรรทัดใหม่
🟢 ระดับ 1 โจทย์พื้นฐาน: เติมคำสั่งให้ครบถ้วน
จงเติมโค้ดในช่อง ___ ให้ครบถ้วน เพื่อแสดงข้อความ "Hello, Python!" จากนั้นกดปุ่ม ▶ รันโค้ด
print() โดยข้อความต้องอยู่ในเครื่องหมายคำพูด "..."
กดปุ่ม "รันโค้ด" หรือ "ตรวจคำตอบ" เพื่อดูผลลัพธ์...
🟡 ระดับ 2 โจทย์ท้าทาย: สร้างนามบัตรแนะนำตัว
จงเขียนโปรแกรมแสดง "นามบัตรดิจิทัล" ของตนเอง 4 บรรทัด ประกอบด้วย: (1) ชื่อ-สกุล (2) ชั้น/ห้อง (3) โรงเรียน (4) สาขาวิทย์ที่สนใจ
print() 4 ครั้ง — แต่ละครั้งแสดงข้อมูล 1 บรรทัด ลองใช้ print("=" * 30) สร้างเส้นคั่นด้วย!
กดปุ่ม "รันโค้ด" หรือ "ตรวจคำตอบ" เพื่อดูผลลัพธ์...
🔴 ระดับ 3 โจทย์สร้างสรรค์ (ALPS-AI): ASCII Art ตามสาขาที่สนใจ
ALPS Frameworkจงเขียนโปรแกรมแสดง ASCII Art ตามสาขาวิทยาศาสตร์ที่สนใจ (ชีวะ: DNA 🧬 / ฟิสิกส์: Atom ⚛️ / เคมี: Flask 🧪) โดยใช้กระบวนการ ALPS (Aim ➔ Logic ➔ Prompt ➔ Scrutiny)
"คุณคือนักวิทยาศาสตร์ ช่วยสร้าง ASCII Art ในภาษา Python รูปโมเดลอะตอม (Atom Model) และเขียนคำอธิบายสั้นๆ"
print(" *")print(" ***")print(" *****")
กดปุ่ม "รันโค้ด" เพื่อดูผลลัพธ์...
แบบบันทึกผลงานโครงงานและการตรวจทานโค้ด (ALPS Portfolio)
บันทึกขั้นตอนการออกแบบแนวคิด คำสั่ง และการตรวจทานโค้ดจาก AI เพื่อประเมินผลการเรียนรู้
ตอบคำถาม 5 ข้อ เพื่อประเมินความเข้าใจและบันทึกผลการเรียนรู้ของบทที่ 1:
1. คำสั่งใดในไพทอนที่ใช้สำหรับ "แสดงผลข้อความ" ออกทางหน้าจอ?
2. เครื่องหมายใดใช้เขียน Comment (หมายเหตุ) ในภาษา Python?
3. โค้ดนี้ print("Hello\nWorld") จะแสดงผลลัพธ์อย่างไร?
4. โค้ดนี้ print("A", "B", "C", sep="-") จะแสดงผลลัพธ์อย่างไร?
5. โค้ดต่อไปนี้มี Bug (ข้อผิดพลาด) อะไร?
Print("Hello, PCSHS!")